Πώς ήταν η Θεσσαλονίκη όταν ξεκινήσατε και πώς τη βλέπετε σήμερα;
Η επαγγελματική μου δραστηριότητα άρχισε τη δεκαετία του ’70. Μιλάμε για τη Θεσσαλονίκη μισού αιώνα πριν και πλέον. Πόλη μικρότερη, πιο οικογενειακή, χωρίς τη σημερινή μάζα οχημάτων κτλ. Όμως ήταν πάντα ζωντανή, με τους θεσμούς που μέχρι σήμερα επιβιώνουν, χωρίς τουρίστες, χωρίς ξένους μετανάστες. Σήμερα η πόλη μεγάλωσε σε πληθυσμό και έκταση και είναι πλέον σημαντικός τουριστικός προορισμός. Έχει μετρό, νέο αεροδρόμιο, λιμάνι μεγαλύτερο και σύγχρονο, νέες αρτηρίες, μουσεία, νέα ξενοδοχεία, καθαρίζονται τα λύματα πριν πέσουν στον Θερμαϊκό και έχει μια από τις ωραιότερες Corniche της Μεσογείου. Τη βλέπω και τότε και τώρα όμορφη και γοητευτική, βιώσιμη και με εξαιρετικές προοπτικές, αν συνεχίσουμε να τη φροντίζουμε.
Τι σας οδήγησε στην απόφαση να φύγετε για να μεγαλουργήσετε στην Αθήνα;
Από τη Θεσσαλονίκη έφυγα το 1980 για λόγους επαγγελματικούς και μόνο. Τότε προέκυψε άμεση ανάγκη ενίσχυσης της διοικητικής ομάδας της εταιρείας, με την οποία συνεργαζόμασταν και έδρευε στην Αθήνα, της Ελληνικής Τεχνοδομικής, οπότε από τη μια μέρα στην άλλη βρέθηκα στην Αθήνα με πολλές ευθύνες και ό,τι συνεπάγεται η αλλαγή τόπου, κλίμακας και συνθηκών. Η εταιρεία τότε ήταν μία από τις καλύτερες και ποιοτικότερες τεχνικές εταιρείες της Ελλάδας, με εξειδίκευση στην κατασκευή ιδιωτικών οικοδομικών έργων, ο τομέας στον οποίο είχα ήδη δραστηριοποιηθεί. Η Ελληνική Τεχνοδομική αργότερα συγχωνεύθηκε με την ΑΚΤΩΡ και δημιουργήσαμε την ΕΛΛΑΚΤΩΡ, τη μεγαλύτερη τεχνική εταιρεία της Ελλάδας για πολλά χρόνια, η οποία κατασκεύασε εκατοντάδες σημαντικά έργα σε πολλές χώρες. Η ΕΛΛΑΚΤΩΡ είχε αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα και στους τομείς real estate, ενέργειας, παραχωρήσεων και περιβαλλοντικών εφαρμογών.
Αν ξεκινούσατε σήμερα θα παίρνατε την ίδια απόφαση;
Όπως ανέφερα, οι συνθήκες ήταν τέτοιες, που δεν είχα τον χρόνο και την πολυτέλεια για αξιολογήσεις. Αν σήμερα θα έπρεπε να αποφασίσω κάτι τέτοιο, δεν μπορώ να πω τι θα έκανα. Όλα εξαρτώνται από συνθήκες και γεγονότα. Σήμερα είναι αλήθεια ότι η τεχνολογία εξαφανίζει τις αποστάσεις. Το περιβάλλον είναι τελείως άλλο από το 1980.

Τι συμβουλή θα δίνατε σήμερα στον νέο μηχανικό επαγγελματία της δεκαετίας του 2020-2030, ως προς την επαγγελματική του καριέρα στον χώρο των κατασκευών, ως προς την έδρα της δραστηριότητάς του, το είδος της και τον τρόπο της επαγγελματικής του δράσης;
Ο χώρος των κατασκευών, ως επιλογή επαγγελματικής δραστηριοποίησης νέων μηχανικών, είναι ιδιαίτερα απαιτητικός λόγω των ευθυνών που επωμίζεται το άτομο. Είναι σύνθετη παραγωγή έργου, κάθε φορά σε άλλο τόπο, με άλλες συνθήκες, στο ύπαιθρο και όχι μέσα, για παράδειγμα σε ένα εργοστάσιο, με διαφορετικούς εργοδότες, άλλους συνεργάτες, προσωπικό κτλ., με πλήθος διαφορετικών και νέων παραγόντων. Δύσκολη και σύνθετη άσκηση τόσο για τον επικεφαλής όσο και για τα στελέχη. Δεν αρκεί μόνο η τεχνική γνώση των αντικειμένων που αντιμετωπίζουν συνήθως οι μηχανικοί, αλλά χρειάζονται γνώσεις οικονομικές, νομικές, ακόμη και ψυχολογία, γνώση και ταλέντο διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, ικανότητα στρατηγικού σχεδιασμού, εκτίμηση κινδύνων και άλλα παρόμοια. Μέσα σε όλο αυτό το πλέγμα, που συνθέτει την άρτια παραγωγή ενός τεχνικού έργου υπάρχει πλήθος εξειδικεύσεων και δραστηριοτήτων, που μπορεί ένας μηχανικός να επιλέξει ανάλογα με τους στόχους, την εκπαίδευση και την εμπειρία του. Ό,τι όμως κάνει πρέπει να το κάνει συνειδητοποιημένα, με αγάπη, σταθερότητα και επιμονή. Όσο για τον τόπο που θα ξεκινήσει τη δουλειά του, εξαρτάται από τους στόχους και τη φιλοδοξία του. H ενασχόληση και η πρόοδος που θα πετύχει θα τον οδηγήσουν στα επόμενα βήματα.

Το άρθρο παρουσιάζεται και στο νέο τεύχος ΚΤΙΡΙΟ/forThess – Οκτώβριος 2025, μπορείτε να το ξεφυλλίσετε ΕΔΩ.