Η ιστορία πρέπει να διδάσκει. Η ιστορία της ανάπλασης της Δ.Ε.Θ. είναι μακρά και φανε­ρώνει το ανεκπλήρωτο. Οι σχεδιασμοί και οι ματαιώσεις εναλλάσσονται.

Αν στην ιστορική αφήγηση συμπεριλάβουμε τον Οργανισμό Ρυθμιστικού (Ο.Ρ.ΘΕ.) με το ρυθμιστικό, όπου οι χωροθετήσεις είχαν αορι­στία και αμφισημία, το γενικό πολεοδομικό σχέ­διο του δήμου, τις προτάσεις Καλατράβα, την πάλαι ποτέ πρόταση για την EXPO 2008 στη Σίνδο, τις εναλλακτικές για Λαχανόκηπους, την περιοχή αεροδρομίου και όλες τις πρόσφατες σχετικά θέσεις και αντιθέσεις, που με ένταση καταγράφονται και προστίθενται, σχηματίζε­ται μια “διαδραστική” εικόνα.

Για να έχουμε και το κάδρο πρέπει να αξιολο­γηθεί η περίοδος του 2018, που εγκρίθηκε το ειδικό χωρικό σχέδιο.

Η τότε γενική κυβέρνηση, όλα τα πολιτικά κόμματα και όλοι οι φορείς είχαν προκρί­νει το ειδικό χωρικό, που εγκρίθηκε από το ΥΠ.ΕΝ. Άμεση προτεραιότητα ήταν να ολο­κληρωθεί ο σχεδιασμός και να πάμε γρήγορα στην υλοποίηση. Όλοι βιαζόντουσαν… Τώρα έπρεπε ήδη να λειτουργεί!

Ο δήμαρχος Μπουτάρης ήταν ο υπέρμαχος της “ανάπλασης” και ο συζητητής με κυβέρνηση και φορείς. Διατύπωνε με μεγάλη ενάργεια το πλαίσιο των θέσεων του δήμου. Επικαλούμαι τα πρακτικά σύσκεψης της 27 – 03 – 2019 και αναφέρω το σκεπτικό του δημάρχου.

Σ’ εκείνες τις συνθήκες και σε αυτό το ασφυ­κτικό κλίμα, η τότε διοίκηση διατύπωσε την άποψη να μειωθεί η δόμηση στο 1/3, να εντα­χθεί στο Ειδικό Χωρικό η περιοχή Αγίας Φωτεινής, το 50% να είναι πράσινο και μητρο­πολιτικό πάρκο αναψυχής, η όλη έκταση να είναι απερίφρακτη και η συντήρηση να επιβα­ρύνει τη Δ.Ε.Θ. Διατύπωσε και την πρόταση για μελλοντική μεταφορά εκθεσιακών δραστηρι­οτήτων εκτός πόλης.

Με αυτή τη λογική εκδόθηκε η αριθμ.686/2019 Απόφαση του Δ.Σ. Όλο σχεδόν το Δ.Σ. -συμπολίτευση και αντιπολίτευση- συμφώνησε εκτός από τους γνωστούς “προνοητικούς” που αποχώρησαν.

Τονίζω εμφατικά πως η εξέταση των επικρα­τουσών συνθηκών και των δεδομένων μας οδη­γούσε στο ειδικό χωρικό. Το ήθελαν οι πάντες. Η κυβέρνηση, η αντιπολίτευση, οι Φορείς.

Όταν όμως παρέρχεται άπρακτος ικανός χρό­νος, οι αποφάσεις καθίστανται “ιστορικό προ­ηγούμενο” και επαναξιολογούνται.

Από το 2018, λοιπόν, φτάσαμε στο 2026.

Τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί, οι παλινωδίες δίνουν και παίρνουν, έχουμε άλλη κυβέρνηση και άλλη δημοτική αρχή, που θέτει προαπαιτού­μενα για να συμφωνήσει στο σχέδιο! Αποκτή­σαμε στην πορεία και άλλη διοίκηση στη Δ.Ε.Θ.

Στις νέες λοιπόν συνθήκες πολλοί συνέβαλαν στην ακύρωση του αρχικού σχεδίου, καθώς το έργο θα γίνει με δημόσια χρηματοδότηση, άνευ Σ.Δ.Ι.Τ., χωρίς ξενοδοχείο και επιχει­ρηματικό κέντρο. Κυρίως με διπλασιασμό της αδόμητης έκτασης (από 60 στρ. στα 120 στρ.).

Το πράσινο και το μητροπολιτικό πάρκο ανα­ψυχής των 120 στρ., η κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης, χωρίς να παραλειφθεί η πρόβλεψη της συντήρησης όλων των χώρων από τη Δ.Ε.Θ., είναι στα νέα δεδομένα.

Είναι επείγον αυτή τη στιγμή να αποτυπω­θεί στο χαρτί ένα νέο ειδικό χωρικό, όπου θα περιλαμβάνονται όλα τα παραπάνω, σε συμφω­νία με το Δήμο και όλους τους Φορείς.

Όμως, η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσμα­τος (Ο.Ε.Δ.) εκτός από το αίτημα διεξαγωγής δημοψηφίσματος, το οποίο δεν μπορεί να υλο­ποιηθεί, όπως κατέστη σαφές στην πρόσφατη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, προ­τείνει την ανακαίνιση ορισμένων διατηρητέων, με το σκεπτικό πως προκρίνει μόνο “ήπιες” εκθεσιακές δραστηριότητες. Ήπιες εκθεσι­ακές δραστηριότητες και όχι αποκλειστικά μητροπολιτικό πάρκο. Δεν είναι γνωστό πόσα τ.μ εί.ναι τα προτεινόμενα περίπτερα, η θέση τους και η δυσχέρεια δημιουργίας χώρων πρα­σίνου μεταξύ αυτών καθώς είναι διάσπαρτα.

Δεν υφίσταται τεχνική τεκμηρίωση.

Ταυτόχρονα προτείνει οι βασικές “μεγάλες” δραστηριότητες να μεταβούν στη Σίνδο! Ανα­ρωτιέται κανείς πως είναι δυνατόν να μετα­φερθεί η Δ.Ε.Θ. σε άλλο Δήμο και χωρίς καμία πιθανότητα υλοποίησης; Σίνδος δεν υπάρχει, και η EXPO 2008 είναι πια μακρινό παρελθόν. Με πόση άνεση (αφέλεια?) μπορεί να διατυ­πώνεται τέτοια πρόταση, χωρίς τεκμηρίωση και περιγραφή της πρότασης με οικονομικό και χρονικό προσδιορισμό;

Ακόμα και το 2008 με όση τεκμηρίωση για τα έργα και τις υποδομές που είχαν εντα­χθεί στο φάκελο υποψηφιότητας, η ετυμη­γορία ήταν πως δεν πληρούνται οι βασικές προϋποθέσεις για δημιουργία εκθεσιακού κέντρου. Απουσίαζαν οι βασικές υποδομές, που απουσιάζουν ακόμα. Πέραν του γεγονό­τος πως δεν υπάρχει και διαθέσιμος χώρος!

Οι παραπάνω προτάσεις της Ο.Ε.Δ. δίνουν το έναυσμα για μια νηφάλια αναδρομή στα λεγόμενα “μεγάλα έργα” της Θεσσαλονίκης που η εξέλιξή τους μας οδηγεί σε …βάλτο.

Ας αναλογιστούμε το master plan για τον Ο.Λ.Θ., τον 6ο προβλήτα και τη σύνδεση με τον ΠΑΘΕ, ας αναλογιστούμε το στρα­τόπεδο Γκόνου και το κέντρο logistics, τον προαστιακό, τις επεκτάσεις του μετρό δυτικά και προς αεροδρόμιο, την αξιοποίηση των στρατοπέδων, την ανάπλαση και πολεοδο­μική εξυγίανση του παραλιακού μετώπου, τη θαλάσσια συγκοινωνία και ένα σωρό άλλα σοβαρά σχέδια που καρκινοβατούν για δεκαετίες.

Είναι απαραίτητο τώρα να εξαχθούν συμπεράσματα λογικά και χρήσιμα,
ώστε τα προτάγματα του σήμερα να μην ενταχθούν στο ανεκπλήρωτο ετών.

Αν τελικά καταφέρουμε να εντάξουμε και το νέο εκθεσιακό κέντρο με το μητροπολιτικό πάρκο των 120 στρ. σε αυτή τη χορεία των “έργων” θα είμαστε άξιοι της τύχης μας.

Για όλους αυτούς τους λόγους είναι απα­ραίτητο τώρα να εξαχθούν συμπεράσματα λογικά και χρήσιμα, ώστε τα προτάγματα του σήμερα να μην ενταχθούν στο ανεκπλήρωτο ετών και να αυγατίσουν τις ματαιώσεις.

Αν παρά ταύτα ορισμένοι τελικά θα πετύ­χουν την επιδιωκόμενη “πύρρειο νίκη” δικαι­ωματικά το ανεκπλήρωτο και οι ματαιώσεις θα τους ανήκουν…

Αν και εφόσον όμως πρυτανεύσει ο ορθολο­γισμός, ο ρεαλισμός και η διαλεκτική σκέψη, με ορθή αξιολόγηση των πραγματικών περι­στατικών, χωρίς τις “παιδικές ασθένειες” του παρελθόντος υπάρχει διέξοδος. Έτσι νομίζω πως η λύση είναι προ των πυλών. Είναι;

---

Το άρθρο παρουσιάζεται και στο νέο τεύχος ΚΤΙΡΙΟ/forThess – Ιούνιος 2026, μπορείτε να το ξεφυλλίσετε ΕΔΩ