Ένα μεικτής χρήσης αστικό τοπόσημο με επίκεντρο τον πολιτισμό, τη μνήμη και τη βιωσιμότητα.

Το γενικό master plan του FIX περιλαμβάνει την ανακαίνιση του ιστορικού συγκροτήματος της Ζυθοποιίας FIX στη Θεσσαλονίκη, καθώς και την εισαγωγή δύο νέων κτιρίων, των υπόγειων χώρων στάθμευσής τους και ενός εκτεταμένου, διαμορφωμένου δημόσιου χώρου.

Το γραφείο Foster + Partners έχει αναλάβει τον σχεδιασμό του ευρύτερου masterplan, του εννεαώροφου κτιρίου κατοικιών με 96 κατοικίες, καθώς και του επταώροφου ξενοδοχείου πέντε αστέρων με 153 δωμάτια. Παράλληλα, το ιστορικό κτίριο εμφιάλωσης μετασχηματίζεται σε χώρο φιλοξενίας, όπου θα εκτίθενται αντικείμενα και τεκμήρια της βιομηχανικής κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένου διατηρητέου εξοπλισμού.

Ο τοπικός αρχιτέκτονας μελέτης είναι υπεύθυνος για τη διαμόρφωση του τοπίου και την επανάχρηση των κεντρικών ιστορικών κτιρίων, τα οποία θα στεγάσουν ένα boutique ξενοδοχείο και λουτρά Hammam, καθώς και χώρους εστίασης και κοινωνικής συναναστροφής.

Η επανάχρηση του ανατολικού συγκροτήματος (S2) εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού, που προβλέπει την επανάχρηση του ιστορικού κτιρίου, ως πολιτιστικού κέντρου, το οποίο θα φιλοξενεί τη συλλογή ρωσικής πρωτοπορίας Κωστάκη, καθώς και την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης.

Το όραμα

Το FIX αποτελεί ένα αυθεντικά μεικτής χρήσης αστικό έργο, που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ισχυρός καταλύτης αστικής αναγέννησης. Πρόκειται για έναν νέο προορισμό–τοπόσημο, ο οποίος τιμά την ιστορία και τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης, ενώ ταυτόχρονα επαναφέρει στη ζωή έναν ανενεργό βιομηχανικό χώρο.

Ο σχεδιασμός μετασχηματίζει το πρώην βιομηχανικό συγκρότημα σε ένα νέο πολιτιστικό πυρήνα. Ένας δυναμικός δημόσιος χώρος, φιλικός προς τους πεζούς και τους ποδηλάτες και αντίστοιχης κλίμακας με την Πλατεία Αριστοτέλους, συνδέει τα νέα και τα ιστορικά κτίρια γύρω από μια κεντρική πλατεία, με υδάτινο στοιχείο ως σημείο αναφοράς. Οι εκτεταμένοι πράσινοι δημόσιοι χώροι αναδεικνύουν το μεσογειακό κλίμα, από φυτεμένες βεράντες και εξώστες έως μικρά πάρκα και υπαίθριους εκθεσιακούς χώρους που φιλοξενούν τον ιστορικό εξοπλισμό της ζυθοποιίας.

Η αρχιτεκτονική έκφραση αποτελεί μια σύγχρονη ερμηνεία του παρελθόντος, δημιουργώντας έναν αρμονικό διάλογο ανάμεσα στα νέα κτίρια κατοικιών και ξενοδοχείου και στα προσεκτικά αποκατεστημένα ιστορικά κελύφη.

Μαθαίνοντας από το παρελθόν

Η έμπνευση αντλείται από την ίδια την ιστορία του τόπου. Η δυτική είσοδος της Θεσσαλονίκης υπήρξε ιστορικά πύλη της πόλης. Αναφορές στην αρχαία και νεότερη αστική κληρονομιά –το Ρωμαϊκό Φόρουμ, τη Ροτόντα, την Καμάρα, τα λουτρά Hammam και την Πλατεία Αριστοτέλους του Hébrard– συνδυάζονται με τις θολωτές αποθήκες της Ζυθοποιίας FIX, διαμορφώνοντας ένα λεξιλόγιο τόξων, καμαρών και εκτεταμένης χρήσης πλινθοδομής.

Οι ιστορικές βιομηχανικές κατασκευές του τέλους του 19ου αιώνα, με τις κόκκινες πλίνθινες όψεις, τις θολωτές στέγες και τα μεταλλικά βιομηχανικά ανοίγματα, αποτέλεσαν σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό.

Κάθε θολωτός χώρος λειτουργεί ως μεταβατική ζώνη μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού, με τις βεράντες να επεκτείνουν τους χώρους διαβίωσης, προσφέροντας σκίαση, προστασία και ιδιωτικότητα.

Σχεδιασμός σε ανθρώπινη κλίμακα

Τα δύο νέα κτίρια σέβονται τις οικοδομικές γραμμές του οικοπέδου και αναπτύσσονται με κλιμακωτή κάτοψη, αυξάνοντας τις αποστάσεις μεταξύ τους και ενισχύοντας τον φωτισμό και τη ζωντάνια του δημόσιου χώρου. Οι ισόγειοι χώροι ενεργοποιούνται με χρήσεις εστίασης, εμπορίου και πολιτισμού.

Οι κατοικίες προσφέρουν θέα προς το διαμορφωμένο δημόσιο χώρο, τα ιστορικά κτίρια του FIX και την πόλη, ενώ οι ανώτεροι όροφοι απολαμβάνουν θέα στον Θερμαϊκό Κόλπο και τον Όλυμπο. Οι εξώστες και οι ημιυπαίθριοι χώροι λειτουργούν ως προέκταση του καθιστικού, ενισχύοντας τη σχέση εσωτερικού–εξωτερικού.

Το άρθρο παρουσιάζεται και στο τεύχος ΚΤΙΡΙΟ/forThess – Φεβρουάριος 2026, μπορείτε να το ξεφυλλίσετε ΕΔΩ.